Krugerrand – historia, parametry i opłacalność najpopularniejszej monety bulionowej świata

Choć od pierwszej emisji Krugerranda minęło już niemal 60 lat, moneta bulionowa z RPA nadal należy do najchętniej wybieranych produktów ze złota inwestycyjnego. Historia Krugerranda ma swoje jasne i ciemne strony, jednak mimo przejściowych kontrowersji wciąż cieszy się renomą i zaufaniem inwestorów. Co warto wiedzieć o Krugerrandzie i czy inwestowanie w południowoafrykańską monetę nadal się opłaca?

Najważniejsze wnioski

• Krugerrand to pierwsza moneta bulionowa na świecie, emitowana od 1967 roku.
• Od premiery wybito ponad 60 milionów uncji.
• W szczytowym okresie popularności Krugerrand kontrolował ponad 90% globalnego rynku monet bulionowych.
• Krugerrand inwestycyjny zawiera 91,67% złota i domieszkę miedzi.
• Od ponad 50 lat Krugerrand pozostaje najpopularniejszą monetą bulionową na świecie. 

Krugerrand – pionier rynku monet bulionowych

Południowoafrykański Krugerrand był pierwszą monetą bulionową stworzoną z myślą o inwestorach indywidualnych. Został wprowadzony przez Republikę Południowej Afryki 3 lipca 1967 roku i stał się wzorem dla późniejszych monet emitowanych przez mennice narodowe. Moneta jest produkowana wspólnie przez Rand Refinery i Mennicę Południowoafrykańską. Podczas gdy Rand Refinery ponosi wyłączną odpowiedzialność za dystrybucję monety inwestycyjnej, South African Mint kontroluje sprzedaż kolekcjonerskich Krugerrandów (np. limitowaną edycję ze srebra i platyny z okazji 50-lecia emisji czy monetę o masie 50 uncji).

Skąd wziął się pomysł na Krugerranda?

Podstawowym założeniem powstania monety bulionowej było zapewnienie prywatnym inwestorom dostępu do złota jako produktu inwestycyjnego. Tym samym kruszec wydobywany w RPA stał się dostępny dla każdego, kto marzył o lokowaniu kapitału w złocie. Pod koniec lat 60. XX wieku Republika Południowej Afryki odpowiadała za około 70% rocznej światowej produkcji złota wydobywanego z kopalń. Nic więc dziwnego, że to właśnie tam emitowano pierwsze złote monety bulionowe.

Jak zauważa Tumi Tsehlo, dyrektor zarządzający Mennicy Południowej Afryki: „50 lat temu nikt nie mógł sobie wyobrazić, że Krugerrand odniesie tak wielki światowy sukces”. Dodaje, że w utrzymaniu tego statusu pomaga zachowanie oryginalnego projektu, który wpływa na wysoką rozpoznawalność monety. Krugerrand jest jedną z nielicznych monet bulionowych, których wygląd od początku istnienia pozostał praktycznie niezmienny.

Kontrowersje wokół Krugerranda

Pod koniec lat 70. i na początku lat 80. XX wieku Krugerrand odpowiadał za ponad 90% globalnego rynku złotych monet inwestycyjnych. W samym tylko roku 1978 roku wyemitowano ponad 6 milionów sztuk, czyli 150 razy więcej niż z okazji premiery w 1967 roku.

Kłopoty zaczęły się jednak w połowie lat 80., kiedy na RPA zaczęto nakładać sankcje w sprzeciwie wobec polityki apartheidu. W 1985 roku prezydent USA Ronald Reagan ogłosił pakiet sankcji, który obejmował między innymi całkowity zakaz importu Krugerranda, uzasadniając, że moneta jest „postrzegana w Kongresie jako istotny symbol apartheidu”. 

W efekcie w pierwszym półroczu 1985 roku globalny zysk ze sprzedaży Krugerrandów wyniósł zaledwie 87,8 miliona dolarów, podczas gdy rok wcześniej w samych Stanach Zjednoczonych przekraczał 484 miliony dolarów. Łączna liczba wybitych Krugerrandów spadła z 2 685 466 sztuk w 1984 roku do 874 995 sztuk w 1985 roku i zaledwie 21 040 sztuk w 1986 roku.

Wobec silnego sprzeciwu międzynarodowego apartheid w RPA upadł w 1991 roku, co wiązało się ze zniesieniem sankcji. Spadek podaży i ponowne zainteresowanie Krugerrandami przyczyniły się do wzrostu wartości monety oraz przywrócenia 2% premii. Choć dziś złoty Krugerrand znów jest najpopularniejszą monetą inwestycyjną świata, nigdy nie udało mu się powrócić do 90-procentowej dominacji na rynku – głównie z powodu wprowadzenia wielu innych monet bulionowych z USA, Kanady, Australii, Chin, Austrii czy Wielkiej Brytanii.

Jakie parametry ma Krugerrand?

Nazwa „krugerrand” pochodzi od dwóch słów: nazwiska Paula Krugera, prezydenta Republiki Południowej Afryki w latach 1883–1900 oraz krajowej waluty, jaką jest rand (rand w języku afrikaans oznacza też „górę” lub „pasmo górskie”). Moneta inwestycyjna jest prawnym środkiem płatniczym w RPA, a tym, co odróżnia ją od konkurencyjnych produktów, jest brak nominału – wartość Krugerranda ustala się wyłącznie na podstawie aktualnej ceny złota. 

Awers i rewers

Na awersie monety widnieje lewy profil Paula Krugera, otoczony nazwą kraju zapisaną w dwóch językach urzędowych RPA: afrikaans („SUID–AFRIKA”) i angielskim („SOUTH AFRICA”). Autorem projektu awersu był Otto Schultz.

Rewers Krugerranda zdobi skocznik antylopi (springbok), który jest narodowym symbolem RPA, a także charakterystyczny dla lokalnego krajobrazu aloes kolczasty. W górnej części umieszczono nazwę monety, a po obu stronach skocznika znajduje się rok emisji. Na samym dole wybijana jest informacja o zawartości złota, np. „FYNGOUD 1OZ FINE GOLD” w przypadku monety jednouncjowej. Rewers zaprojektował Coert Steynberg.

Zawartość złota

Najpopularniejsza moneta bulionowa świata nie jest produkowana z czystego złota. Krugerrand zawiera 91,67% złota (22 karaty) i 8,33% miedzi. Dodatek miedzi sprawia, że moneta ma charakterystyczny kolor i wyróżnia się większą odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Czyste złoto jest bowiem bardzo miękkie – w dziesięciostopniowej skali twardości Mohsa osiąga wartość od 2,5 do 3. 

Opcje wagowe

Na początku Krugerrand inwestycyjny był emitowany tylko w 1 uncji. Dopiero w 1980 roku wprowadzono trzy mniejsze monety zawierające 1/2, 1/4 i 1/10 uncji kruszcu, co zwiększyło możliwości inwestycyjne. Krugerrandy we wszystkich wersjach wagowych są dostępne w ofercie Mennicy Kapitałowej. 

Krugerrand – czy warto kupić?

Złota moneta Krugerrand to jeden z najczęściej wybieranych i najbardziej zaufanych produktów inwestycyjnych na świecie. Płynność złotych monet zależy przede wszystkim od ich rozpoznawalności – Krugerrand to jedna z najpopularniejszych bulionówek, o czym świadczą opinie inwestorów oraz fakt, że od 1967 roku na światowy rynek trafiło ponad 60 milionów uncji. W 2016 roku, w 50. rocznicę emisji, moneta z RPA odpowiadała za 26% światowego rynku złotych monet bulionowych.

Największe zalety

• Odporność na zarysowania – dzięki praktycznej domieszce miedzi (8,33%).
• Rozpoznawalność – ponadczasowe wzornictwo i oryginalny projekt, który nie uległ zmianie od 1967 roku.
• Wysoka płynność – Krugerrandy można łatwo i szybko sprzedać na całym świecie, a dzięki statusowi prawnego środka płatniczego w RPA, inwestor ma pewność, że Południowoafrykański Bank Rezerw zawsze odkupi monetę po cenie złota obowiązującej w danym dniu.
• Możliwość dopasowania do budżetu – Rand Refinery emituje złote Krugerrandy o masie 1 oz, 1/2 oz, 1/4 oz i 1/10 oz.

Monety bulionowe Krugerrand są wybierane przez inwestorów z całego świata, którym zależy na dywersyfikacji portfela za pomocą produktów o wysokiej płynności. W Mennicy Kapitałowej znajdziesz autentyczne złote monety Krugerrand w różnych wariantach wagowych, które oferujemy z gwarancją odkupu. 

FAQ

Czy miedź obniża wartość Krugerranda?

Nie. Zawartość złota jest podana na rewersie, a miedź stanowi jedynie dodatek zwiększający trwałość monety. Przykład: Krugerrand 1 uncja zawiera dokładnie 1 oz złota o masie 31,103 g, a dodatek miedzi zwiększa masę monety do 33,930 g.

Czy Krugerrand to dobry wybór na start?

Tak. Krugerrand należy do najpopularniejszych monet inwestycyjnych na świecie (tzw. Wielkiej Piątki), co wpływa na jego wysoką płynność.

Jak rozpoznać prawdziwego Krugerranda?

Autentyczna moneta ma określone parametry (patrz: tabela powyżej). Gwarancją autentyczności jest też zakup u renomowanego dealera metali szlachetnych, który dokładnie weryfikuje produkty przed sprzedażą.

Czy złote Krugerrandy są zwolnione z VAT?

Tak. Krugerrand to fizyczne złoto inwestycyjne, które na mocy art. 122 ustawy o podatku od towarów i usług jest zwolnione z VAT.

Materiał nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej. Cena złota może zarówno rosnąć, jak i spadać, dlatego decyzję zakupową warto poprzedzić analizą własnej sytuacji finansowej.

Źródła:

Rand Refinery, Real Krugerrand, Coin Week, The Washington Post, World Gold Council

https://www.randrefinery.com/products/#Investment
https://realkrugerrand.com/
https://coinweek.com/krugerrand-the-embargoed-bullion-coin/
https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1985/10/03/krugerrand-ban-spurs-new-demand-for-coin/ca2c7a4f-17a2-4381-82f3-208840151e00/
https://www.gold.org/goldhub/research/gold-investor/gold-investor-september-2017/13191