Najczęstsze fałszerstwa złotych monet bulionowych – jak je rozpoznać przed zakupem?

W raporcie World Gold Council „Retail Gold Insights 2019”, który podsumowuje badanie przeprowadzone na próbie 18 000 inwestorów, wykazano, że główne obszary braku zaufania do złota obejmują obawy co do czystości produktu i wiarygodności niektórych sprzedawców. Fałszowanie złotych monet bulionowych odbywa się na szeroką skalę, a najbardziej zaawansowane podróbki można rozpoznać jedynie przy użyciu profesjonalnego sprzętu. Jak uchronić się przed nabyciem nieautentycznych monet?

Najważniejsze wnioski

• Złote monety bulionowe są najczęściej fałszowane za pomocą wolframu i innych metali nieszlachetnych.
• Wszelkie odstępstwa od parametrów (masy, grubości, średnicy) mogą wskazywać na fałszerstwo.
• Złoto nie jest magnetyczne, dlatego nawet lekkie przyciąganie powinno wzbudzić wątpliwości.
• Kupowanie złota od sprawdzonych dealerów to najlepszy sposób na uniknięcie podróbek.

Jakie są najczęstsze fałszerstwa monet bulionowych?

Do konsumentów najczęściej trafiają monety wykonane z nieszlachetnego metalu i pokryte cienką warstwą złota, a fałszowane są głównie najpopularniejsze monety, takie jak Krugerrand czy Amerykański Orzeł. W ogłoszeniu z 2021 roku FBI ostrzegało, że podrabiane monety bulionowe są sprzedawane za pośrednictwem serwisów aukcyjnych, mediów społecznościowych oraz sklepów internetowych, a ofiarami oszustów padają zarówno początkujący inwestorzy, jak i doświadczeni kolekcjonerzy.

Fałszerstwo wolframowe

Metalem najczęściej wykorzystywanym przez fałszerzy jest wolfram (tungsten), który ma gęstość bardzo zbliżoną do złota (ok. 19,3 g/cm³). Rdzeń takiej monet jest wykonany z wolframu i pokryty warstwą czystego kruszcu, przez co na pierwszy rzut oka do złudzenia przypomina złoto. Choć ceny wolframu w ostatnim czasie wzrosły, jego wartość jest nieporównywalnie niższa – w czerwcu 2026 roku kilogram wolframu kosztował 180 dolarów, a za uncję złota trzeba było zapłacić ponad 4000 dolarów. Kilogram złota jest około 714 razy droższy niż kilogram tungstenu, dlatego przy zakupie fałszywej monety można naprawdę dużo stracić.

Jak rozpoznać?

Podczas gdy złoto jest diamagnetykiem (odpycha magnes), wolfram to paramagnetyk (lekko przyciąga magnes). Do wykrycia rdzenia z wolframu stosuje się więc silny magnes neodymowy lub wagę magnetyczną – jeśli przyciągnie monetę, możemy podejrzewać, że mamy do czynienia z podróbką. Ze względu na słabe właściwości magnetyczne zwykły magnes może nie wystarczyć. Inną, znacznie skuteczniejszą metodą, jest tester do weryfikacji metali szlachetnych, który doskonale nadaje się do wykrywania wkładek wolframowych w złocie.

Chińskie podróbki z mosiądzu i tanich stopów

Masowo produkowane podróbki pochodzą też z Azji i – podobnie jak monety z wolframu – mają rdzeń z metalu nieszlachetnego i pozłacaną powierzchnię. Można je rozpoznać szybciej niż fałszywe numizmaty wolframowe, ponieważ są zazwyczaj lżejsze lub grubsze. Jednak początkujący inwestor, który nigdy nie miał w dłoniach złotej monety, może paść ofiarą fałszerstwa przez brak porównania.

Jak rozpoznać?

Masowa produkcja często oznacza niedoskonałe wykończenie, dlatego najgorszej jakości falsyfikaty można rozpoznać już na pierwszy rzut oka. Zazwyczaj różnią się też masą i grubością, dlatego do wykrycia często wystarczą precyzyjna waga i suwmiarka. Podobne działanie do suwmiarki ma też linijka mennicza, która służy do weryfikacji grubości, średnicy i masy złotych monet bulionowych 1 oz.

Jak uniknąć fałszerstw podczas zakupów online?

Tak naprawdę istnieje tylko jeden skuteczny sposób uniknięcia fałszerstwa – zakup u renomowanego dealera metali szlachetnych, który prowadzi legalną działalność gospodarczą, a jego sprzedaż jest nadzorowana przez NBP. Wybieraj sprzedawców z niezależnymi opiniami, jawnymi danymi kontaktowymi, wpisem do KRS i rejestru działalności kantorowej oraz certyfikatami i nagrodami. Taki sprzedawca umożliwia też odbiór osobisty i weryfikację produktu na miejscu oraz zapewnia niezbędną dokumentację.

Czy złoto inwestycyjne można zwrócić w ciągu 14 dni?

Niestety nie. Coraz więcej osób kupuje złote monety bulionowe przez internet i nie zachowuje środków bezpieczeństwa, myśląc, że przysługuje im prawo odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni. Trzeba jednak pamiętać, że zakup złota inwestycyjnego podlega innym przepisom.

• Przy sprzedaży między osobami prywatnymi nie obowiązuje ustawowe 14-dniowe prawo do zwrotu towaru bez podania przyczyny.
• Czternastodniowe prawo zwrotu nie dotyczy też zakupów złota od firm – wynika to z art. 38.1. pkt 2 ustawy o prawach konsumenta, który mówi, że prawo odstąpienia od umowy nie przysługuje w przypadku towarów, których „cena lub wynagrodzenie zależy od wahań na rynku finansowym, nad którymi przedsiębiorca nie sprawuje kontroli, i które mogą wystąpić przed upływem terminu do odstąpienia od umowy”.

Waga magnetyczna, tester i linijka mennicza to najprostsze sposoby weryfikacji złotych monet bulionowych. Jeśli chcesz mieć 100% pewność co do autentyczności złota, możesz skorzystać z bardziej zaawansowanych urządzeń, którymi dysponuje Mennica Kapitałowa – przyjdź do jednego z naszych oddziałów i upewnij się, czy posiadana moneta bulionowa jest wykonana z czystego kruszcu.

FAQ

Jak sprawdzić, czy sprzedawca online jest uczciwy?

Nie da się zweryfikować autentyczności sprzedawcy przez internet, dlatego zakupy online od osób prywatnych i nieznanych firm są zawsze obarczone ryzykiem. Unikaj kupowania monet na portalach aukcyjnych, w mediach społecznościowych i sklepach internetowych, które nie mają opinii.

Jak zrobić wagę magnetyczną w domu?

Profesjonalna waga magnetyczna może kosztować nawet powyżej 1000 zł, lecz można ją wykonać samodzielnie za pomocą zwykłej wagi, magnesu neodymowego, wypełniacza i plastikowego pojemnika (sprawdź instrukcję).

Jakie są najbezpieczniejsze monety bulionowe na świecie?

Za najbezpieczniejsze uważane są złote monety Britannia i Kanadyjski Liść Klonu. Britannia zawiera mikrograwerowany napis, żłobioną powierzchnię imitującą fale, technikę tynktury na tarczy i grawer z zastosowaniem efektu kątowego. Z kolei Kanadyjski Liść Klonu jest chroniony przez precyzyjne linie promieniowe, mikrograwerowane znaki i technologię BULLION DNA™.

Co zrobić z fałszywą monetą?

Jeżeli kupiłeś monetę jako autentyczną, zażądaj zwrotu pieniędzy, przedstaw dowody, że produkt jest fałszywy i wyznacz termin na odpowiedź. Rozważ zgłoszenie sprawy na policję, jeśli sprzedawca świadomie oferował podróbki, a wartość zakupu jest znacząca. Wiedząc, że moneta jest fałszywa, nie próbuj jej odsprzedawać jako oryginalnej, by pozbyć się problemu – to oszustwo.

Artykuł ma charakter edukacyjny i informacyjny. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej, porady finansowej ani oferty kupna lub sprzedaży złota.

Źródła:

World Gold Council, FBI, Internetowy System Aktów Prawnych, Royal Mint, Royal Canadian Mint

https://www.gold.org/goldhub/gold-focus/2019/11/retail-gold-insights-2019
https://www.ic3.gov/PSA/2021/PSA210909
https://www.metal.com/tungsten
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20140000827/U/D20140827Lj.pdf
https://www.royalmint.com/britannia/bullion-range/gold-investment-a-question-of-trust/
https://www.mint.ca/en/bullion/bullion-dna